Menu Sluiten

Vulling van het zadel vervangen, overbodige luxe of noodzaak?

Vulling vervangen1

Als de zadelmaker je adviseert om de vulling van je zadel te vervangen, dan krab je je wellicht eens achter de oren en vraagt je af of dit nu wel zo nodig is. Het is best kostbaar. Maar voor een goed en veilig gebruik van je zadel én voor het behoud ervan, is het een absolute must.

Functie van de vulling
De vulling in de kussens van het zadel verdeelt samen met een goed passende zadelboom de druk over de rug van het paard. De vulling dient zacht aan te voelen, terug te veren wanneer deze (zonder veel moeite) wordt ingedrukt en gelijkmatig te zijn verdeeld. Goede vulling heeft een schokdempend vermogen.

Bijvullen of vulling vervangen
Het zadel wordt tussentijds zo nodig bijgevuld door de zadelmaker. Dit houdt in dat er bij de bestaande vulling in de kussens door de zg. ‘vulslotjes’ nog wat extra wol wordt ingebracht. Dit heeft voornamelijk tot doel de balans te herstellen wanneer de bestaande vulling wat is ingeklonken.

Maar uiteindelijk zal door het gebruik van het zadel de vulling na verloop van tijd zover inklinken dat het schokdempend vermogen verloren gaat. In de loop der tijd vormen zich knopen in de vulling, die als bobbels in de kussens te voelen zijn. Deze knopen kunnen het effect hebben van een vuist die duwt in de rug van het paard. Je kunt je voorstellen dat een zadel met harde kussens en/of kussens met knopen behoorlijk wat ongemak veroorzaakt op de paardenrug. Het paard zal proberen dit ongemak te compenseren door een houding aan te nemen waarbij het zo min mogelijk wordt gehinderd door het zadel. Een gevolg hiervan kan zijn dat het paard de rug wegdrukt, waardoor de achterhand niet goed meer kan worden ondergebracht. Hierdoor ontstaan tijdens het rijden steeds meer problemen. Veel oefeningen kunnen niet goed meer worden uitgevoerd en in het ergste geval gaat het paard onregelmatig of zelfs kreupel lopen en kan het uiteindelijk helemaal niet meer bereden worden. Om het paard weer goed te krijgen, moet het worden behandeld. Dit wil je natuurlijk niet voor je paard en de kosten voor behandeling zijn daarnaast vaak ook nog eens hoog.

Controle boom
Het zadel bestaat uit 2 delen, het bovendeel met de boom en de buitenste zweetbladen en het onderdeel met de kussens en de onderste zweetbladen. Wanneer de vulling van het zadel volledig wordt vervangen, worden deze delen van elkaar los gemaakt. Dit biedt meteen de mogelijkheid om het zadel helemaal na te kijken. Er wordt onder andere gecontroleerd of de singelophanging nog stevig is bevestigd, of de boom nog in tact en recht is, of het kopijzer niet is gebroken en of de klinknagels nog allemaal heel zijn. Wanneer de klinknagels waarmee het kopijzer aan de boom is bevestigd afbreken, ontstaat er speling op de constructie van de boom. Dit zal ertoe leiden dat het kopijzer breekt, wat het zadel onbruikbaar maakt. Een zadel met een gebroken boom is te herkennen aan het krakende/piepende geluid en soms zelfs op de schoft zakken tijdens het rijden. De kosten voor het vervangen van het kopijzer zijn hoog, waardoor het zadel vaak ‘total loss’ moet worden verklaard.

Vulling vervangen2

Gebroken boom (1) veroorzaakt door afgebroken klinknagels (2+3)
Door de controle door de zadelmaker kun je dit soort problemen voor zijn en voorkomen dat je voor hogere kosten komt te staan. Dan kun je maar beter investeren in het onderhoud van het zadel. Voor het behoud van zadel en paard is het aan te raden om de vulling om de 2 tot 3 jaar te vervangen, afhankelijk van de mate waarin het zadel wordt gebruikt.

Soorten vulling
Er worden veel verschillende soorten materialen gebruikt voor de vulling. Dit loopt uiteen van viltachtig restmateriaal tot echte wol. Soms worden er zelfs niet voor de hand liggende materialen zoals hooi in de kussens aangetroffen! Het mag voor zich spreken dat dit niet het beste vulmateriaal is.
Vulling vervangen3
Een propje hooi ooit aangebracht op de bestaande vulling
Door EquiPrada wordt voor de vulling over het algemeen gebruik gemaakt van 100% schapenwol en een schuimlaag (lining) die bijdraagt aan een goede schokdemping en een lange levensduur van de vulling. Soms wordt er ook gebruik gemaakt van vilt als de vulling steviger moet zijn bij een zwaardere belasting of lucht (flair) wat bijvoorbeeld een uitkomst kan bieden bij erg ongelijke schouders.